XI Zjazd Legionistów Polskich

W maju 1918 r. w Krakowie powstało Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Byłych Uczestników Walk Legionów Polskich. 30 maja 1918 r. odbyło się zebranie założycielskie, które wybrało zarząd powołując na przewodniczącego Edwarda Rydza „Śmigłego”. Stowarzyszenie skupiło ok. 300 członkówbyłych żołnierzy Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego. Celem Stowarzyszenia było organizowanie pomocy inwalidom wojennym, podtrzymywanie kontaktów między weteranami, nawiązywanie współpracy z podobnymi organizacjami. Stowarzyszenie zostało przekształcone w 1919 roku w Stowarzyszenie Byłych Legionistów, a 6 sierpnia 1922 r. na I Walnym Zjeździe - w Związek Stowarzyszeń Legionistów Polskich (wówczas także specjalną uchwałą, w obecności Józefa Piłsudskiego i Edwarda Śmigłego-Rydza oraz ponad 2500 Legionistów powołane zostało Muzeum Czynu Niepodległościowego). 15 stycznia 1923 roku Związek został zarejestrowany w sądzie pod nazwą Związek Legionistów Polskich. Niezależnie od tego legioniści pozostający nadal w służbie czynnej zorganiowani byli w Kołach Pułkowych, które skupiały ponad 15 tysięcy oficerów i żołnierzy. Na XIII Zjeździe Delegatów Związku w 1936 roku nastąpiło połączenie Kół Pułkowych i Związku Legionistów Polskich w jednolity Związek Legionistów Polskich.

W latach 1922 – 1931 coroczne Zjazdy Legionistów odbywały się kolejno w Krakowie, Lwowie, Lublinie, Warszawie, Kielcach, Kaliszu, Wilnie, Nowym Sączu i w Tarnowie.

W dniu  14.08.1932 r. odbył się w Gdyni XI Zjazd Legionistów Polskich, pod hasłem „Dni Obrony Praw Polski do Gdańska i Pomorza". W uroczystościach wzięli udział m.in.: prezes Związku Legionistów Polskich i szef BBWR Walery Sławek, marszałek Edward Rydz-Śmigły, minister poczt i telegrafów pułkownik Ignacy Berner, wiceminister spraw wojskowych i szef administracji armii generał brygady Felicjan Sławoj-Składkowski, inspektor armii generał dywizji Gustaw Orlicz-Dreszer, minister spraw wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki, ambasador RP w Rzymie gen. dyw. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, komendant główny Policji Państwowej gen. Kordian Zamorski, naczelny dowódca lotnictwa i obrony przeciwlotniczej gen. Józef Zając, inspektor armii gen. Stanisław Burhardt-Bukacki, dowódca Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej pułkownik Stefan Rowecki, zastępca dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza gen. bryg. Wilhelm Orlik-Rückeman, inspektor armii gen. Kazimierz Sosnkowski, generał w stanie spoczynku Leonard Skierski, inspektor armii gen. Juliusz Rómmel. Ponadto wśród gości Zjazdu znalazł się monsieur Taudier, prezes francuskiego FIDAC (Fédération Interallié des Anciens Combattants – Federacji Międzysojuszniczej Byłych Kombatantów) oraz delegacja Związku Oficerów Gwardii Obywatelskiej z Finlandii.

Podczas Zjazdu została odprawiona msza polowa i odbyła się uroczysta defilada ze sztandarami historycznymi Legionów (przywiezionymi na uroczystości zjazdowe z Muzeum Wojskowego w Warszawie). W defiladzie wzięli udział m. in. żołnierze 3, 4, 5 i 6 pułku piechoty legionów, powstańcy śląscy, oddziały marynarki wojennej, organizacje regionalne, Organizacja Przysposobienia Kobiet do Obrony Kraju, Delegacja Związku Powstańców Wielkopolskich Koła im. gen. J. Sowińskiego w Poznaniu, delegacja weteranów z powstania styczniowego, organizacje młodzieżowe, delegacje górali.

W kolejnych latach Zjazd Związku Legionistów Polskich odbywał się w Warszawie i Krakowie ( ostatni – XV Zjazd Legionistów odbył się w XXV rocznicę Czynu Zbrojnego Legionów w dniach 5 i 6 sierpnia 1939 r. w Krakowie z udziałem marszałka Edwarda Rydza – Śmigłego).

Po wybuchu II wojny światowej Związek Legionistów Polskich został zdelegalizowany dekretem generalnego gubernatora Hansa Franka. Pomimo tego w czasie okupacji działała w Krakowie nielegalnie „Grupa Oleandry” będąca nieformalnie kontynuatorem Związku Legionistów Polskich. W 1947 roku zapadła decyzja władz o likwidacji Związku Legionistów Polskich, przejęcia jego majątku przez państwo i wykreślenia z rejestru stowarzyszeń. Z dniem 19 marca 1990 r. Minister Spraw Wewnętrznych przywrócił działalność Związku. Związek Legionistów Polskich został zarejestrowany ponownie 3 sierpnia 1990 r. w Sądzie Wojewódzkim miasta Krakowa (Sąd ustalił wówczas ciągłość prawną Związku od 30 maja 1918 roku).