Żegluga Polska

Rozwój floty handlowej w pierwszych latach niepodległości następował powoli. Od 1919 roku zaczęły powstawać przedsiębiorstwa zagraniczne i polskie, z których większość w krótkim czasie zbankrutowała lub uległa likwidacji. prasa Sytuacja w rozbudowie polskiej floty handlowej polepszyła się z końcem 1926 roku prasa. We Francji zakupiono pięć nowych statków - parowców („Toruń”, Poznań”, Kraków”, Katowice” i „Wilno”) prasa prasa które stały się zalążkiem floty utworzonego na przełomie 1926/1927 roku przedsiębiorstwa armatorskiego „Żegluga Polska” z siedzibą w Gdyni prasa. Już w następnym roku przedsiębiorstwo uruchomiło nieregularną żeglugę na Bałtyku oraz przybrzeżną po zatoce Gdańskiej prasa. Pierwszą siedzibą biura przedsiębiorstwa było czteropokojowe mieszkanie w domu byłego wójta Radtkego przy ulicy 10 Lutego prasa. Z inicjatywy dyrektora Juliana Rummla w latach 1927-1929 postawiono okazały budynek przy ul Waszyngtona na siedzibę Żeglugi. 

W cztery lata od powstania „Żegluga Polska” dysponowała już 10 statkami pływającymi na linii bałtyckiej (Tallin, Lipawa, Ryga), linii śródziemnomorskiej oraz uprawiającymi żeglugę trampową (na liniach nieregularnych) do Niemiec, Anglii, Francji, Belgii. W chwili wybuchu II wojny światowej Żegluga Polska dysponowała już 16 jednostkami. prasa

W statucie „Żeglugi Polskiej” znalazł się m.in. zapis o obowiązku zorganizowania i uprawiania również pasażerskiej żeglugi przybrzeżnej. 13 września 1926 roku Minister Komunikacji w imieniu polskiego rządu podpisał ze Stocznią Gdańską umowę na budowę dwóch statków pasażersko-salonowych prasa prasa

Zbudowano dwa bliźniacze statki „Gdańsk” i „Gdynia”. Podniesienie bandery na „Gdańsku” nastąpiło 19 czerwca 1927 roku w Tczewie. Budowę „Gdyni” ukończono w ostatnich dniach lipca 1927 roku prasaW październiku 1927 r. „Żegluga Polska” otrzymała od Ministerstwa Robót Publicznych za darmo niszczejący i nie eksploatowany przez Dyrekcję Dróg Wodnych w Toruniu stary zbudowany w 1888 roku bocznokołowiec „Zagłoba”. Statek wyremontowano w warsztatach „Nauta” w Gdyni. Matką chrzestną została córka ministra Kwiatkowskiego, a statek otrzymał od jej imienia nazwę „Hanka”. prasa

Już w trakcie budowy „Gdańska” i „Gdyni” zdawano sobie sprawę, że parowce te nie zaspokoją potrzeb żeglugowych na Zatoce. Poszukiwano ofert na budowę szybszych i zwrotniejszych statków prasa. Wybrano ofertę stoczni w Newcastle i pod koniec czerwca 1928 roku nowo zbudowane parowce zostały przyprowadzone do Gdyni. Postanowiono, że otrzymają nazwy „Jadwiga” i „Wanda”, od imion córek marszałka Piłsudskiego, które zostały matkami chrzestnymi statków 1 lipca 1928 roku. Od 2 lipca 1928 roku flota pasażerska „Żeglugi Polskiej” w składzie 5 statków rozpoczęła pełny sezon na liniach: Gdynia-Hel, Gdynia-Gdańsk, Gdynia-Sopot, Gdynia-Jastarnia, Gdańsk-Hel i Sopot-Hel. Wszystkie statki pomalowane były na biało, stąd zaczęto je nazywać "białą flotą".

W tym samym roku oddano do użytku nowe molo pasażerskie „Żeglugi Polskiej” o długości 131 metrów. W rok później molo zostało przedłużone do 270 metrów i otrzymało pawilon dla obsługi podróżnych.

W 1932 roku „Żegluga Polska zmieniła swój status z przedsiębiorstwa państwowego na spółkę akcyjną. W skład floty poza pięcioma statkami żeglugi przybrzeżnej wchodziło 5 węglowców typu „Wilno” (tzw. francuzów), statki „Wisła”, „Niemen”, „Chorzów”, „Tczew”, Śląsk”, „Cieszyn”. W latach 1936 -1939 „Żegluga Polska” powiększyła swoją flotę o statki towarowe „Lewant”, „Lechistan”, „Oksywie” i „Rozewie”.

Po wybuchu wojny „Żegluga Polska” wraz z „Polbrytem” przeszła pod zarząd Polskiej Agencji Statków Parowych w Wielkiej Brytanii, a od 1944 roku pod zarząd GAL-u w Londynie. Po wojnie w 1946 roku ponownie spółkę zarejestrowano. W tym samym roku uruchomiono linię do Szwecji i na Bliski Wschód. Działalność eksploatacyjną spółka prowadziła do końca 1950 roku. Na początku lat 50-ych firmę zlikwidowano, a statki zostały sprzedane na rzecz PLO, PŻM i PRO.

 

Literatura:

Julian Rummel, Narodziny żeglugi, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1980

Jerzy Miciński, Gdyńska Biała Flota, 1926-1939, Rocznik Gdyński nr 5, TMG 1994

Jerzy Miciński, Statki o gdyńskich nazwach, Rocznik Gdyński nr 3, TMG 1982

Jerzy Miciński, Początki gdyńskiej Białej Floty, Rocznik Gdyński nr 4, TMG 1983

Stanisław Darski, Powstająca Gdynia oczyma żeglugowca, Rocznik Gdyński 1978/1979, TMG 1979

Maciej Rdesiński, „Żegluga Polska” spółka akcyjna, Rocznik Gdyński nr 8, TMG 1987/88

Jerzy Miciński, Statki o nazwie „GDYNIA”, Rocznik Gdyński 1977, TMG 1978

Jerzy Miciński, Gdyńska Biała Flota, 1926-1939, Rocznik Gdyński nr 8, TMG 1987/88

Wiktor Czapp, Pływające Gdynie, Rocznik Gdyński nr 16, TMG 2003

Gdynia, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1968

Stanisław Darski, W służbie żeglugi, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1978

Ryszard Ciemiński, Miasto z morza, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1978

Encyklopedia Gdyni, Oficyna Verdi Causa, Gdynia 2006