Kościół p.w. N.M.P.

Gdynia początkowo nie miała na swoim terenie kaplicy ani kościoła. Organizacyjnie wchodziła w skład parafii oksywskiej, jednej z największych parafii diecezji chełmińskiej. Gdy w 1920 roku Siostry Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo wybudowały na terenie zakupionym od rodziny Skwierczów przy ulicy Starowiejskiej kaplicę zakonną korzystać z niej zaczęli także mieszkańcy Gdyni. Dla zamieszkałych w tym czasie ok. 1300 mieszkańców wsi Gdynia kaplica okazała się niewystarczająca.

Wiosną 1920 rok powstał „Komitet Budowy Kaplicy Sezonowej w Gdyni”, który zamierzał doprowadzić do wybudowania w Gdyni kaplicy sezonowej wobec pojawienia się perspektyw stworzenia w Gdyni kurortu nadmorskiego dla turystów z głębi kraju. Komitet wystąpił do parafii w Oksywiu o pomoc w uzyskaniu zgody na budowę kaplicy w kurii biskupiej, jednakże podobno spotkał się ze stanowiskiem nieprzychylnym. Proboszcz oksywski uzasadniał to między innymi tym, iż wybudowanie kaplicy mogłoby doprowadzić do uszczuplenia kasy kościelnej jego parafii. Pomimo takiego stanowiska parafii oksywskiej oraz licznych zastrzeżeń ze strony kurii biskupiej Komitet prowadził starania o zgromadzenia niezbędnych funduszy i materiałów, aby w momencie uzyskania pozwolenia na budowę przystąpić do prac. Decyzja o budowie w Gdyni portu morskiego spowodowała, że ostatecznie nastąpiło rozpoczęcie budowy kościoła.  

W dniu 29 września 1922 roku podczas święta odpustowego na Oksywiu nastąpiło poświecenie kamienia węgielnego pod budowę świątyni. Poświecony został także plac budowy, usytuowany przy ulicy Świętojańskiej, a uzyskany dzięki darowi mieszkanki Gdyni Elżbiety Skwiercz. Fundament świątyni zbudowany został z kamieni balastowych przywiezionych przez jeden z pierwszych statków, jakie zawinęły do będącego w budowie portu. Wiosną 1923 roku Komitet Budowy zdecydował o wprowadzeniu zmian w planach budowy, które zmierzały do zbudowania obiektu rozmiarami bardziej odpowiadającymi liczebności i potrzebom gdynian. Wiosną 1924 roku stawianie gmachu zakończono. 

Kościół konsekrowano 3 maja 1924 roku (w święto Marii Królowej Polski). Jesienią 1927 roku po nałożeniu neobarokowego hełmu na płaską do tej pory wieżę budowę kościoła ostatecznie zakończono. Kościół miał około 300 mkw. powierzchni i mógł pomieścić maksymalnie kilkaset osób (w tym 130 miejsc siedzących). Powstał dzięki wydatnej pomocy finansowej i materiałowej mieszkańców. Wśród mieszkańców znaleźli się fundatorzy monstrancji, szat liturgicznych, obrazów, ołtarzy, dzwonów i innego wyposażenia. Wielu mieszkańców osobiście pracowało przy jego budowie, świadczyło pomoc przy transporcie. W czerwcu 1926 roku została erygowana pierwsza na terenie Gdyni samodzielna parafia, a włączone do niej zostały pobliskie Redłowo, Grabówek i Witomino. Podczas okupacji niemieckiej kościół N.M.P. został przekształcony w kościół ewangelicki. Wywiezione zostały organy i dzwony. 

W 1984 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków wraz cmentarzem przykościelnym (zieleniec) i ogrodzeniem. Obok starej świątyni w 1986 roku zakończono budowę i konsekrowano nową budowlę sakralną, a na placu przykościelnym postawiony został pomnik Jana Pawła II.

 
Literatura:

Kazimierz Małkowski, Bedeker Gdyński, Wydawnictwo OSKAR, Gdańsk 2001

Jerzy Marcinek, Budowa pierwszego gdyńskiego kościoła, Rocznik Gdyński nr 4, TMG 1983

Ewa Ostrowska, Tomasz Degórski, Gdynia. Miasto i ludzie, Oficyna Wyd. Miniatura, Gdynia 2006

Encyklopedia Gdyni, Oficyna Verdi Causa, Gdynia 2006

Sławomir Kitowski, Małgorzata Sokołowska, Ulice Gdyni. O historii i patronach, Studio Spartan, Gdynia 2001

Sławomir Kitowski, Gdynia. Miasto z morza i marzeń, Wyd. ALTER EGO, Sławomir Kitowski Gdynia 2006