Poczta Główna w Gdyni

W 1882 roku uruchomiono w Gdyni agencję pocztową jako oddział chyloński. Do jej obwodu należały Gdynia Stara i Nowa, Bernorda, Grabowo, Święty Jan, Lipowe Błota, Oksywie i Oksywskie Piaski oraz Kamienna Góra. Do zakończenia I wojny mieściła się ona w budynku starej szkoły (zbudowanym w 1836 roku i mieszczącym się w miejscu obecnej ulicy Starowiejskiej 50). Po zakończeniu I wojny polskie władze przejęły placówki pocztowe w Chylonii, Gdyni i Małym Kacku. W pierwszych latach po wojnie gdyńska agencja nie zmieniała swojej siedziby. W 1925 roku przeniesiono ją do wydzierżawionego budynku przy ul. Warszawskiej 11, ale równocześnie trwały prace przy budowie nowego gmachu dla gdyńskiej poczty. W czerwcu 1929 roku oddano do użytku i poświęcono nowy gmach dla gdyńskiej poczty. Gmach Poczty Głównej o kubaturze 35 tysięcy m. sześć. zaprojektowany został przez inż. Juliana Putermana-Sadłowskiego przy współpracy Antoniego Miszewskiego. Uroczyste otwarcie odbyło się w obecności ministra poczt i telegrafów i wojewody pomorskiego. Od tej pory Urząd Pocztowo - Telegraficzny mieścił się w okazałym gmachu przy głównej ulicy Gdyni. Obydwa urzędy (pocztowy i telegraficzny) były wyposażone w nowoczesny sprzęt i urządzenia automatyczne. Urząd Pocztowo-Telegraficzny posiadał automatyczną centralę telefoniczną oraz elektryczną rozdzielnię listów. Gmach Poczty wkrótce okazał się niewystarczający na potrzeby szybko rozwijającego się miasta. W 1938 roku ukończono nadbudowę dwóch dodatkowych kondygnacji, zgodnie z projektem inż. Antoniego Miszewskiego. Zmieniono pierwotną sylwetkę budynku i nadbudowano jej niższą część do wysokości ściany narożnej. W ten sposób powstała symetryczna czterokondygnacyjna bryła z jedynym elementem ozdobnym – płaskorzeźbą przedstawiającą stylizowanego orła polskiego i dwie symboliczne postacie: kobiety i mężczyzny. 

Fotografie ze zbioru pani Marzenny Głogowskiej, której dziadek, Ignacy Brunon Gajtkowski, był długoletnim pracownikiem Poczty Głównej (był księgowym), a nawet mieszkał nad Pocztą z rodziną przez kilka lat, dopóki nie zbudował swojego domu.

Podczas II wojny światowej Urząd Pocztowy zajęty został przez Niemców. Prawdopoobnie w 1942 roku Niemcy zniszczyli płaskorzeźbę na ścianie frontowej. W ścianę po zdjętej płaskorzeźbie wbudowano trzy okna. Pod koniec wojny w wyniku działań wojennych budynek Poczty uległ częściowemu wypaleniu, spaleniu uległa telefoniczna centrala automatyczna i międzymiastowa.

Po przejęciu w dniu 31 marca 1945 roku obiektu Poczty przez polskie władze, przystąpiły one do uruchomienia poczty i już 9 kwietnia Poczta została oddana do użytku. W czerwca 1947 roku przeniesione zostały biura OUPT Gdynia 1 z bloku mieszkalnego nr 2 przy ul. Władysława IV do wyremontowanych pomieszczeń biurowych na I piętrze. W listopadzie 1948 roku otwarto nowy hall poczty. W 1961 roku oddano do użytku dobudowaną część głównego budynku pocztowego przy ul. Władysława IV (dla automatycznej centrali telefonicznej, warsztatów technicznych i sali dalekopisów). W 1965 roku ukończono modernizację hallu głównego i paczkowego. 

 

Literatura:

Klemens Hejmowski, Historia Poczty w Gdyni 1772-1920, Rocznik Gdyński nr 3, TMG 1982

Kazimierz Małkowski, Bedeker Gdyński, Wydawnictwo OSKAR, Gdańsk 2001

Klemens Hejmowski, Historia Poczty w Gdyni 1920-1939, Rocznik Gdyński nr 4, TMG 1983

Klemens Hejmowski, Historia Poczty w Gdyni 1945-1985, Rocznik Gdyński nr 8, TMG 1987/88

Encyklopedia Gdyni, Oficyna Verdi Causa, Gdynia 2006

Sławomir Kitowski, Małgorzata Sokołowska, Ulice Gdyni. O historii i patronach, Studio Spartan, Gdynia 2001

Sławomir Kitowski, Gdynia. Miasto z morza i marzeń, Wyd. ALTER EGO, Sławomir Kitowski Gdynia 2006