Szkoła Handlu Morskiego w Gdyni

W 1927 roku powstało Towarzystwo Szkoły Handlu Morskiego i Techniki Portowej w Gdyni, którego celem działalności była budowa kompleksu Morskich Szkól Zawodowych w Gdyni. Szkoły miały przygotowywać wykwalifikowaną kadrę dla rozwijającego się młodego portu. W skład kompleksu planowano wybudować Szkołę Handlu Morskiego dla kształcenia przedsiębiorców i pracowników biur handlowych i przewozowych, Szkołę Budowlano-Drogową dla kształcenia techników budowlanych, Szkołę Rzemieślniczą celem kształcenia rzemieślników różnych specjalności oraz Szkołę Morską dla kształcenia oficerów i mechaników morskich i Szkołę Jungów dla kształcenia maszynistów okrętowych i rybaków na kutrach. Wykonanie kompleksu podzielono na 3 części: Szkołę Morską i Szkołę Jungów wybudować miało Ministerstwo Przemysłu i Handlu z własnych środków. Ministerstwo Oświaty miało wybudować gmach Szkoły Handlu Morskiego, Szkoły Budowlano-Drogowej i Rzemieślniczej oraz warszaty szkolne. Ze składek publicznych staraniem Towarzystwa miały zostać wybudowane domy mieszkalne dla wykładowców i internat dla uczniów. W 1928 roku powstał projekt budowy kompleksu.

W październiku 1929 roku w jednym z budynków rozpoczęła swoją działalność Szkoła Handlu Morskiego i Techniki Portowej. W 1931 roku szkołę przemianowano na Instytut Handlu Morskiego i Techniki Portowej). Była to jedyna w Polsce przed 1939 szkoła ekonomiczna zawodowa typu wyższego. Szkoła posiadała Wydział Eksportowo-Importowy, Bankowy i Budowlano-Drogowy oraz laboratoria towaroznawcze. Nauka trwała 3 lata, a program obejmował przedmioty specjalistyczne oraz naukę dwóch języków obcych. Po 4 latach z powodu trudności finansowych oraz z powodu braku odpowiedniej kadry profesorskiej szkołę zlikwidowano. W tym samym gmachu na parterze i I piętrze budynku umieszczono w 1929 roku trzyletnią Szkołę Rzemieślniczo – Przemysłowej z wydziałem Ślusarsko - Mechanicznym oraz Stolarskim. Szkoła przygotowywała przyszłych pracowników do obsługi urządzeń portowych oraz rzemieślników dla budującego się dynamicznie miasta.

W 1931 roku na III piętrze budynku ulokowano ośmioletnie gimnazjum humanistyczne „Prywatne Męskie Gimnazjum Towarzystwa Szkoły Średniej w Gdyni”. W 1934 roku w ramach reformy szkolnej przekształcono 8-letnie gimnazjum w 4-letnie gimnazjum i 2-letnie liceum (w 1938 roku rozpoczęto budowę nowego budynku dla tej szkoły przy ulicy Leśnej 22, obecnie Wolności, ale do wybuchu wojny ukończono jedynie stan surowy).

W 1931 roku jedną z sal na II piętrze w bezpłatne korzystanie otrzymał Polski Zbór Ewangelicki w Gdyni. W pomieszczeniu powstała prowizoryczna kaplica, obliczona na 180 miejsc, w której od 19 lipca tego roku zaczęto odprawiać nabożeństwa. W 1933 roku do gmachu na II piętro przeniesione zostało trzyletnie Koedukacyjne Liceum Handlowe Izby Przemysłowo-Handlowej w Gdyni. 

W czasie wojny w budynku mieścił się ośrodek szkolenia niemieckiej Marynarki Wojennej (Kriegsmarine). 

W 1945 roku w budynku otwarto Gimnazjum Mechaniczne oraz Gimnazjum Elektryczne. W 1947 roku w ich miejsce powołano Publiczną Średnią Szkołę Metalowo-Elektryczną. W 1949 roku dodatkowo zostało utworzone Państwowe Liceum Mechaniczne i Elektryczne. Ze szkół tych powstała Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1.

Literatura:

Andrzej Kański, Gimnazjum Towarzystwa Szkoły Średniej w Gdyni, Rocznik Gdyński nr 5, TMG 1984

Encyklopedia Gdyni, Oficyna Verdi Causa, Gdynia 2006