Gdynia - Orłowo

Nazwa osady Orłowo zaczęła pojawiać się w drugiej połowie XIX wieku, wg niektórych od nazwiska Johanna Adlera (niemieckie słowo Adler oznacza orzeł), który odkupił grunt od miejscowego młynarza Boemelta i pobudował na nim karczmę-hotel „Adlerhorst”, którą rodzina Adlerów prowadziła od 1840 roku (po wojnie budynek zajęło Państwowe Liceum Plastyczne). Według innych opinii nazwa osady przyjęta została od zaobserwowanych w XVII wieku przez miejscowych rybaków walki orłów nad morzem.

Swój rozwój Orłowo zawdzięcza w dużej mierze oddaniu do użytku w 1870 roku linii kolejowej na trasie Szczecin-Gdańsk. W końcu XIX wieku w pobliżu kąpieliska zaczęły pojawiać się domy, w których sezonowo przyjmowano letników. Na początku XX w. dla letników na stoku kępy zbudowany został Dom Kuracyjny zwany Kurhausem. Pensjonat należał do najdroższych w Orłowie. Oferował szereg atrakcji takich jak koncerty i dancingi. 

W okresie międzywojennym nastąpił rozkwit Orłowa, kiedy dzięki walorom krajobrazu oraz położeniu zaczęło powstawać okazałe kąpielisko. W 1928 roku "Żegluga Polska” wybudowała nowe molo drewniane długości 115 m, do którego mogły przybijać mniejsze statki żeglugi przybrzeżnej. Powstawały pensjonaty i budynki użyteczności publicznej. Zbudowano pensjonaty: "Czerwony Dwór", "Orłowska Riwiera", "Bałtyk", "Mewa", "Weneda", "Lwowianka", "Kaszubski Dwór", "Biały Dwór", "Gryf", "Willa Lubicz". Na początku lat trzydziestych w Orłowie mogło zamieszkać do dziesięciu tysięcy letników. W 1931 roku podniesione do rangi gminy zyskało nazwę Orłowo Morskie. W 1934 roku zbudowano nowe molo drewniane z przystanią dla statków białej floty. Nowym molem władała "Żegluga Polska”. W 1935 roku gminę Orłowo Morskie przyłączono do Gdyni i od tego czasu używana jest nazwa Orłowo. 

W 1937 roku nad brzegiem morza wybudowano nowe dwupiętrowe łazienki. Łazienki miały 100 kabin z bieżącą wodą i 4 kabiny z wannami do kąpieli w podgrzewanej wodzie morskiej. Na plaży znajdowały się ponadto wypożyczalnie leżaków, kajaków i koszy plażowych. W 1938 roku Orłowo zostało uznane za "uzdrowisko o charakterze użyteczności publicznej". Pod koniec lat 30-tych były w Orłowie przynajmniej 2 hotele, 43 pensjonaty, 30 willi i 63 domy z pokojami do wynajęcia. Po II wojnie światowej Orłowo zmieniło swój charakter stając się dużą dzielnicą mieszkaniową.
Orłowo obecnie:

Literatura:

Bohdan Ostrowski, Orłowo Morskie (Mały Kack, Orłowo, Kolibki), Rocznik Gdyński nr 3, TMG 1982

Jerzy Cisłak, Stacja PKP Gdynia Orłowo, Rocznik Gdyński nr 14, TMG 1999

Kazimierz Małkowski, Bedeker Gdyński, Wydawnictwo OSKAR, Gdańsk 2001

Jerzy Heidrich, Kościół św. Józefa – pierwszy kościół parafialny Orłowa, Rocznik Gdyński nr 17, TMG 2005

Henryk J. Jabłoński, Żeromski a Gdynia, Rocznik Gdyński nr 8, TMG 1987/88

Mirosława Walicka, Gdynia pejzaż sprzed wojny, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982

Zofia Lipkowska, Miasta Polskie. Gdynia, Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych, Lwów 1933

Ewa Ostrowska, Tomasz Degórski, Gdynia. Miasto i ludzie, Oficyna Wyd. Miniatura, Gdynia 2006

Izabela Pawlik, Stanisław Kudławiec, Mała historia Gdyni, Wydawnictwo IPJ, Wejherowo 2008

Encyklopedia Gdyni, Oficyna Verdi Causa, Gdynia 2006

Sławomir Kitowski, Małgorzata Sokołowska, Ulice Gdyni. O historii i patronach, Studio Spartan, Gdynia 2001

Sławomir Kitowski, Gdynia. Miasto z morza i marzeń, Wyd. ALTER EGO, Sławomir Kitowski Gdynia 2006