ORP Mazur

Przed wybuchem I wojny światowej holenderska królewska marynarka wojenna zamówiła w szczecińskiej stoczni cztery torpedowce. Miały one otrzymać oznaczenia od Z 1 do Z 4. Po rozpoczęciu I wojny światowej nieukończony kadłub przyszłego torpedowca Z 1 (położenie stępki miało miejsce w 1913 roku) został zarekwirowany przez niemiecką marynarkę. Wodowanie miało miejsce 26 sierpnia.  Jako "V 105" wcielony został 23 marca 1915 roku. Był wykorzystywany jako szkolny okręt  artyleryjski.

Po zakończeniu I wojny światowej zwycięskie mocarstwa podzieliły pomiędzy siebie flotę niemiecką. 9 grudnia 1919 roku Polsce przyznano sześć torpedowców. "V 105" został w grudniu 1919 roku przekazany Brazylii, lecz ostatecznie w wyniku porozumienia przejęty został przez Polskę (za przeznaczony pierwotnie Polsce torpedowiec "A 69"). Na początku września 1921 roku okręt otrzymał nazwę ORP Mazur.

8 września 1921 roku grupa torpedowców w składzie: "Mazur", "Ślązak" i "Góral", nie czekając na wyjście pozostałej trójki ("Kaszub", "Kujawiak" i "Krakowiak") wyruszyła w podróż do Polski, holowana przez holownik "Bullger". Po siedmiu dniach holowania "Mazur" wraz z pozostałymi jednostkami dotarł do Gdańska. Okręt wymagał pilnego remontu. Zdecydowano się przeprowadzić remont systemem gospodarczym z udziałem załogi, w oparciu o Warsztaty Portu Wojennego Puck i Lotnictwa Morskiego. Remont trwał długo i torpedowiec rozpoczął służbę pod biało-czerwoną banderą 1 sierpnia 1922 roku. Następnego dnia po uroczystym podniesieniu bandery okręt rozpoczął służbę w polskiej Marynarce Wojennej w Dywizjonie Torpedowców.

Podstawowym zadaniem "Mazura" było szkolenie nowych kadr dla marynarki wojennej. W tym celu odbywał rejsy do portów bałtyckich. W 1927 roku torpedowiec przewiózł z Gdyni do Gdańska trumnę z prochami Juliusza Słowackiego. Na początku lipca 1930 roku pełnił wraz z "Wichrem" rolę okrętu eskorty dla statku SS Polonia, na pokładzie którego płynął z oficjalną wizytą do Estonii Prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki.

W 1931 roku został przebudowany (zmieniono mu m.in. uzbrojenie) i przeklasyfikowany na szkolny okręt artyleryjski. W 1935 przeszedł kolejną przebudowę, w czasie której usunięto drugi komin, tylny maszt oraz dokonano przezbrojenia. Po zakończeniu przebudowy 1 czerwca 1937 roku został powtórnie wcielony do służby (w 1936 roku zamalowano oznaczenie boczne okrętu MR w ramach akcji usuwania oznaczeń w MW). Od tego czasu pełnił funkcję okrętu Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty.

1 września 1939 roku "Mazur" znajdował się w porcie wojennym na Oksywiu i wykonywał zadania transportu materiałów wojskowych z Gdyni na Hel. Gdy przygotowywał się do wyjścia z portu został obrzucony bombami przez niemieckie samoloty nurkujące "Junkers". Jedna z nich trafiła w molo na wysokości dziobu i spowodowała pęknięcie kadłuba. Okręt zaczął tonąć. Ponownie trafienie, tym razem w śródokręcie spowodowało, że okręt przełamał się na pół i osiadł na stępce. Z wraku zostały zdemontowane i ustawione na lądzie armaty 75 mm. Pozostałe uzbrojenie zamontowano w improwizowanym pociągu pancernym Smok Kaszubski (Lądowa Obrony Wybrzeża).

Po zakończeniu działań wojennych wrak został wydobyty przez Niemców i pocięty na złom.