ORP Kaszub

Okręt należał do serii czterech torpedowców, jakie Holandia zamówiła jeszcze przed I wojną światową w szczecińskiej stoczni Stettiner Maschinenbau AG Vulcan. Przewidziano dla nich nazwy od Z1 do Z4. Po wybuchu I wojny światowej nieukończony okręt w sierpniu 1914 roku został zarekwirowany i po ukończeniu budowy jako w 1915 roku jako "V108" wcielony do niemieckiej floty. Brał udział w wypadzie na Zatokę Ryską, uczestniczył w walce o Lipawę, później do końca 1915 roku walczył w rejonie wybrzeży kurlandzkich. W 1916 roku został przeniesiony do służby szkolnej, w której pozostawał do końca wojny.

Decyzją z 9 grudnia 1919 roku Polsce przyznano sześć torpedowców. W listopadzie 1920 roku Polacy wyłonili komisję, której celem było wybranie sześciu najbardziej wartościowych torpedowców. Jednym z wybranych okrętów okazał się "V108" . Torpedowiec był w bardzo złym stanie, bez uzbrojenia oraz innych mechanizmów. Strona polska zdecydowała się na remont w stoczni brytyjskiej w Rosyth. Próby morskie przeprowadzono w  sierpniu 1921 roku, a 31 sierpnia okręt udał się do Leith. W sobotę 17 września na redzie portu Leith odbyło się uroczyste podniesienie bandery i poświęcenie okrętu, któremu nadano nazwę ORP Kaszub. W nocy 18 września okręt wraz z ORP Kujawiak i Krakowiak wyruszył w drogę do norweskiego portu Kristiansand. Z powodu wyczerpania się zapasów węgla i ropy Kaszub zawrócił do Aberdeen w Szkocji, gdzie ostatecznie podjęto decyzję, że Kaszub do Kopenhagi zostanie odholowany, gdzie dotarł 28 września. Stamtąd po wielu perypetiach okręt rankiem 3 października zawinął do Pucka.

ORP Kaszub został wcielony do polskiej marynarki wojennej 15 października 1921 roku. Wymagał jednak dalszego remontu i uzbrojenia. Odnowiony okręt został włączony w 1922 roku do utworzonego Dywizjonu Torpedowców. Głównym zadaniem okrętu było szkolenie nowych kadr dla marynarki wojennej. W tym celu odbywał rejsy do różnych portów bałtyckich (Kopenhaga, Karlskrona, Kalmar). ORP Kaszub jako pierwszy polski okręt na Bałtyku 29 kwietnia 1923 roku podniósł proporzec Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego podczas uroczystego otwarcia i poświęcenia Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków w Gdyni.

W lipcu 1925 roku Dywizjon Torpedowców w składzie ORP Mazur, Podhalanin i Kaszub miał udać się do Kalmaru w rejs szkoleniowy z podchorążymi. Podczas rejsu po węgiel do Pucka, w  czasie przechodzenia między płyciznami, na wysokości Rewy doszło do wypadku. Na prawej śrubie okrętu oderwało się jedno z piór. Podjęto decyzję o wymianie pędnika w Stoczni Gdańskiej. Po zakończeniu naprawy, rankiem 20 lipca 1925 roku doszło do wybuchu w opalanym ropą dziobowym kotle, w wyniku czego okręt przełamał się na pół. Część dziobowa zatonęła, natomiast rufa unosiła się na wodzie. Dziób został podniesiony z dna 27 lipca i wraz z rufą wprowadzony do doku. Po zakończeniu badań nad przyczyną eksplozji wrak został pocięty na złom. 22 października 1925 ORP „Kaszub” skreślony został z listy okrętów floty. W katastrofie "Kaszuba" zginęło trzech członków załogi. Ich zwłoki wydobyto tydzień po wybuchu i pochowano na cmentarzu w Pucku.