Magistrat - Urząd Miasta Gdyni

W 1926 roku Rada Ministrów nadała Gdyni prawa miejskie. Najwyższą władzą stała się 12-osobowa Rada Miejska, a jako urząd wykonawczy powołany został Magistrat, wybierany przez radę miejską ze swego składu. Siedziba pierwszej władzy miasta Gdyni mieściła się w nieistniejącym już obecnie budynku na rogu ulicy Derdowskiego i Świętojańskiej (nieopodal dzisiejszego Placu Kaszubskiego).

Następną siedzibą magistratu w latach 1928-1930 stał się nowo wybudowany budynek przy ulicy Starowiejskiej 50 (w sąsiednim bliźniaczym budynku mieściła się policja i władze bezpieczeństwa publicznego, a między budynkami wybudowano areszt). prasa

W październiku 1928 roku Radę Miejską rozwiązano z powodu stwierdzonych przez kontrole nieprawidłowości i władzę objął delegat rządu. W 1930 roku Prezydent RP ogłosił rozporządzenie o ustroju miasta Gdyni, na mocy którego utworzony został Komisariat Rządu. Wprowadzono stanowisko komisarza rządu, który stał się zwierzchnikiem podległych urzędów i instytucji oraz przełożonym zatrudnionych w nich urzędników i funkcjonariuszy. W tym samym roku prowadzona była już  budowa ratusza dla magistratu. W 1930 roku usytuowany przy ulicy Świętojańskiej 109 i 111 budynek, zaprojektowany przez architekta Jerzego Mullera, został ukończony i oddany do użytku Komisariatu Rządu. Dwa wejścia główne usytuowane były od strony ulicy Świętojańskiej.

W połowie lat 30-tych przystąpiono do rozbudowy gmachu poprzez powiększenie skrzydła przy alei marsz. Piłsudskiego 52/54. Po zakończeniu prac w 1937 roku główne wejście do budynku znalazło się w nowym miejscu, od strony alei marsz. Piłsudskiego. Ponieważ pierwotne skrzydło budynku przy ulicy Świętojańskiej było niższe o jedną kondygnację przystąpiono ponownie do przebudowy, wskutek czego uzyskano dzisiejszy kształt i kubaturę budynku, w którym mieści się obecnie Urząd Miasta Gdyni.

W czasie okupacji w gmachu mieścił się niemiecki Stadtverwaltung

W 1945 roku powołano nową instytucję - Zarząd Miejski.

W czerwcu 1945 roku rozpoczęła urzędowanie Miejska Rada Narodowa, której skład ustaliła Miejska Międzypartyjna Komisja Porozumiewawcza Partii Bloku Demokratycznego (PPR, PPS, SD, SL). W 1973 roku funkcje administrowania zostały wydzielone z zakresu działania MRN i przekazane Urzędowi Miejskiemu oraz Prezydentowi miasta.

 

Literatura:

Łukasz Balcer, Ustrój administracyjny Gdyni w latach 1920-1939, Rocznik Gdyński nr 5, TMG 1984

Franciszek Sokół, Żyłem Gdynią, IMPRIMATUR, Gdynia 1998

Julian Rummel, Narodziny żeglugi, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1980

Kazimierz Małkowski, Bedeker Gdyński, Wydawnictwo OSKAR, Gdańsk 2001

Kazimierz Małkowski, Augustyn Krauze (1882-1957) – pierwszy burmistrz Gdyni, Rocznik Gdyński nr 20, TMG 2008

Jarosław Rusak, Kim był Lucjan Skupień?, Rocznik Gdyński nr 17, TMG 2005

Danuta Nowicka, Ostatni prezydent przedwojennej Gdyni – Lucjan Skupień, Rocznik Gdyński nr 12, TMG 1997

Gdynia, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1968

Mariusz Kardas, Stefan Franciszek Sokół. Komisarz Rządu w Gdyni, Beranrdinum, Pelplin 2002

Sławomir Kitowski, Małgorzata Sokołowska, Ulice Gdyni. O historii i patronach, Studio Spartan, Gdynia 2001