Jan Brunon Bułhak

Jan Brunon Bułhak (1876-1950) był fotografikiem, teoretykiem sztuki oraz pedagogiem. Należy do grona najwybitniejszych artystów XX wieku.

Jako fotografik zadebiutował w 1908 roku.  W 1910 roku jego fotografie opublikowało berlińskie pismo „Photographische Mitteilungen”, a w 1911 roku zdobył nagrodę na międzynarodowych konkursach fotograficznych w Brukseli i Antwerpii. W 1912 r. rozpoczął fotografowanie dla Zarządu Miasta Wilna. Powstał wówczas cykl fotografii „Wilno” i „Okolice Wilna”. Po zakończeniu I wojny światowej stworzył wielotysięczną serię fotografii (w 158 albumach) przedstawiających Warszawę, Kraków, Kazimierz, Grodno, Zamość, Lwów, Lublin, Poznań, Pomorze, Gdynię i Gdańsk.

W latach 1919 - 1939 wykładał w Zakładzie Fotografii Artystycznej na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W 1927 roku założył Fotoklub Wileński, był także współzałożycielem w 1930 roku Fotoklubu Polskiego.

Jan Bułhak był także portrecistą oraz fotoreporterem. Wiele jego zdjęć znalazło się w prasie ilustrowanej, w przewodnikach, książkach i na pocztówkach. Pozostawił dokumentacje fotograficzne takich wydarzeń jak otwarcie Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie w 1919 roku, konserwacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej w 1927 roku, odkrycie grobów królewskich w krypcie katedry wileńskiej w 1931 roku.

W lipcu 1944 roku, w czasie walk o Wilno spłonęła jego pracownia wraz ze zbiorem 50 tysięcy negatywów dotyczących Wilna i Wileńszczyzny, a także wielu innych miast Polski.

Po II wojnie światowej dokumentował zniszczenia wielu miast Polski. W 1946 roku zaprezentował w Muzeum Narodowym w Warszawie kolekcję fotografii zatytułowaną „Ruiny Warszawy”.

W 1946 podjął wraz z Leonardem Sempolińskim działania na rzecz utworzenia Związku Fotografików Polskich. W 1947 był współzałożycielem Związku Polskich Artystów Fotografów. Jego legitymacja członkowska ZPAF miała numer 1.

Jan Bułhak był autorem książek: Fotografia (1931), Kraj lat dziecinnych, Estetyka światła (1936), Bromografika (1933), Fotografia ojczysta (1951).