Gdynia na pocztówce

Najstarsze pocztówki z tematyką dotyczącą Gdyni pochodzą z początku XX wieku. Przedstawiają one widoki Gdyni, Oksywia i Orłowa i były w większości pocztówkami reklamowymi. Wykonywane były technika litograficzną i wydawane m.in. przez wydawców: M. Schrorer, Max Herzberg, J.H. Jacobson w Gdańsku, Thymian z Oksywia, Wilh. Schrierhorn z Gdyni, Rommler & Jonas z Drezna, Knackstedt&Co z Hamburga, Dr Trenkler z Lipska, Nathan Sternfeld z Gdańska, Kussner z Sopotu, Sofia Bartsch z Sopotu.

Prawdopodobnie pierwszym polskim wydawcą kart pocztowych był Bernard Chrzanowski, którego fotografie  już w 1911 roku zostały wydane nakładem Ant. Rose w Poznaniu w albumie „Na kaszubskim brzegu”. Album zawierał 16 kart pocztowych z widokami z polskiego Wybrzeża, w tym 7 z nich przedstawiały obrazy z Gdyni (Kolibki, Kack, Redłowo, Oksywie).

Po odzyskaniu niepodległości nastąpił prawdziwy „wysyp” pocztówek, różnorodnych pod względem zastosowanych technik i treści, a także pod względem poziomu wydawniczego. Główną tematyką była budowa portu i miasta Gdyni. Poza pocztówkami przedstawiającymi widok portu pojawiły się pocztówki ilustrujące wykonywane prace w porcie, grupy robotników portowych, urządzenia portowe i stacjonujące w porcie statki. Powstało bardzo dużo pocztówek pokazujących panoramę miasta, wznoszenie w nim kolejnych budynków, uroczystości otwarcia i poświęcenia nowych obiektów oraz uroczystości o charakterze patriotycznym i religijnym.

Od początku lat 20-tych poza pocztówkami wykonywanymi w technice światłodruku (pocztówki występowały wówczas w kolorach czarnym, sepii, a także w zielonym) coraz częściej zaczęły pojawiać się pocztówki fotograficzne. Napisy informujące oraz tytuły nanoszono na negatywie odręcznie. Nazwisko autora, będącego często jednocześnie nakładcą nanoszono w formie prostego stempla w tuszu na stronie przeznaczonej do korespondencji. Wśród pocztówek z tamtych lat (a także w okresie późniejszym) często można spotkać pocztówki posiadające jedynie pole adresowe, bez informacji o autorze fotografii bądź nazwy wydawcy pocztówki.

Od wczesnych lat 20-tych pojawiają się pocztówki związane z Gdynią autorstwa takich fotografików jak: Stanisław Nowak, Roman Morawski, Józef Zientek i Józef Winnicki, a także wielu znanych fotografików polskich okresu międzywojennego, w tym: Jan Bułhak, Henryk Poddębski, Zdzisław Marcinkowski.

W okresie międzywojennym powstało w Gdyni kilkanaście zakładów fotograficznych, których nakładem ukazywały się pocztówki ze zdjęciami Gdyni:

Pocztówki gdyńskie wydawane były przez firmy i organizacje w wielu miastach Polski, w tym m.in.:

W 1939 roku znajdujące się w mieście zakłady fotograficzne przejęte zostały przez Niemców. Z tego okresu zachowała się znaczna liczba pocztówek, pokazujących miasto w innej szacie. Wiele pocztówek wydali Niemcy wykorzystując przedwojenne klisze polskich fotografów, toteż pocztówki wydawane w okresie okupacji często przedstawiały miasto z okresu wcześniejszego.